WIJDING TOT ZENMONNIK-SHUKE TOKUDO

Klik op het beeld voor een impressie van de monnikswijding van Ben Claessens door Maurice Knegtel Sensei op 10 januari 2016 in Eerbeek.
Foto’s en beeldsamenstelling: Lotte Claessens

Monnikswijding (shuke tokudo)

Shuke Tokudo is na Shoken en Jukai de derde rituele bekrachtiging. Tokudo staat voor ceremonie, Shuke voor ‘thuisloos zijn’, alles bij elkaar voor  het volwaardig herkennen dat we leven in de ene geest die nergens verblijft. Maurice Knegtel Sensei: ‘De onvoorwaardelijkheid van mijn bestaan wordt bekrachtigd in een ritueel waarin ik mijn leven geef aan de levende Boeddha, mijn leraar of lerares.’

Ritueel

De monnikswijding is de derde initiatie in de zentraditie. De eerste twee zijn:

  • Shoken is ‘het zien van de ware persoon’, de verbintenis tussen leraar en leerling. Wie het zenpad wil volgen, heeft een leraar nodig. Zen illustreert een pad dat voert uit een leven dat voelt als vermeend drijfzand en mist, geschapen door eigen misvattingen en bevangenheid. Dat drijfzand noch mist werkelijkheid zijn, kan een leerling niet zelf bedenken noch bevestigen. Belangrijk is de erkenning bij de leerling dat hij of zij iemand voor begeleiding op dat pad nodig heeft. De ontmoeting met de leraar en het aangaan van de verbintenis is een zaak van het hart. De relatie luistert derhalve nauw.
  • Jukai, het ontvangen van de boeddhistische voornemens. De leerling neemt via het uitspreken van de Zestien Mahayana Voornemens zijn of haar toevlucht tot de boeddha, de dharma en de sangha, wat dimensies van een en hetzelfde zijn, namelijk onze wezensnatuur.

10 januari 2016

Op 10 januari 2016, tijdens de vierdaagse Zen Intensive van Zenschool Izen in Eerbeek (6-10 jan), en in het bijzijn van naaste familie en cursisten van Izen en Zen Cirkel Lelystad, wijdde Maurice Knegtel Sensei  in een officiële ceremonie (shuke tokudo) Ben Claessens tot zenmonnik. Deze sprak daarin de Negentien Grote Mahayana Voornemens (zestien plus drie voor het monnikschap) uit.

shuke_tokudo_web

De leraar reciteert tijdens de ceremonie de eeuwenoude basistekst Raisanmon van Keizan Zenji  (1268–1325),  na Dogen Zenji (1200-1253) de tweede grondlegger van de Soto Zenschool. Daarmee was de bekrachtiging  of initiatie van wat staat voor ‘thuisloos-heid’, een leven leiden als wolken en water’ een feit. Een leven dat al wordt geleid, immers, waar je gaat, daar is je pad, vertrouwend en uitgaand van de geest die per definitie vrij is van hindernissen.

Lees hier de prachtige tekst van de Raisanmon.

‘Leven zonder waarom’

Zelf zegt Ben Claessens, assistent-zenleraar: ‘Alles en iedereen heeft me op de weg naar deze ceremonie toe, die me zeer emotioneerde, ondersteund, geholpen en begeleid. Ik ben daarvoor diep dankbaar. De ceremonie is een moment in de lange trainingsweg waarin, uiteindelijk, het bestaan zonder voorwaarden, dit bestaan als zijnde niet-mijn bestaan, wordt bekrachtigd. De confrontatie met zen ontwikkelt het besef: mijn leven IS  het leven van de Boeddha, daar vertrouw ik mezelf volledig aan toe. De leraar belichaamt daarbij de Boeddha, de oorspronkelijke natuur, het licht waarin alles verschijnt. Het zenpad beweegt je ertoe door te dringen in de essentie van dit bestaan en die essentie bevrijd voor te leven, niets meer, niets minder. Daarvoor is het nodig het starre besef van een ‘zelf’ te doorgronden en achter te laten’, alles te laten vallen, tot aan de laatste strohalm toe.’

‘Hier geldt: Niet mijn Wil maar uw Wil geschiedde. Deze Wil is de Universele scheppingskracht die expressie vindt in alles en iedereen. Ruusbroec sprak van ‘Leven zonder waarom’. Dag Hammerskjöld van ‘volmondig ja zeggen tegen het leven’. De mens, dit bestaan, is uitdrukking van wat we Boeddhanatuur noemen, de wezensnatuur die zich in alles en iedereen als onbegrensde en peilloze aanwezigheid uitdrukt. Aan de praktijk verandert het weinig. Er is uiteindelijk niets waarop ik me kan beroepen. Ik blijf elke ochtend gewoon opstaan en overdag mijn werk doen en zal mezelf daarin telkens weer geconfronteerd zien met mijn menselijke  tekortkomingen. Dat is ‘t. Daarmee heb ik het te doen. Maar wat het in de kern is weet ik niet. Wat rest, is dit wonderlijke leven leven in niet-weten.’

Teisho rond de Zestien Mahayana Voornemens

Tijdens de boeddhistische ceremonie voor Jukai en de monnikswijding Shuke Tokudo worden de Zestien Mahayana Voornemens uitgesproken. Bij Shuke Tokudo komen daar nog drie extra Voornemens bij.

Op 23 april 2016, tijdens een workshop bij Zen Cirkel Lelystad in Theeschenkerij De Wind in de Wilgen lichtte Maurice Knegtel Sensei  in een teisho de Mahayana Voornemens uitgebreid toe. Als u de uitwerking van deze teisho wilt lezen, klik hier.

Interview en uitgave ‘Monnik zonder klooster’

Shuke Tokudo markeert het belang van de relatie leraar-student die langdurig is en stoelt op een zich verdiepend vertrouwen. In de periode voorafgaand aan de ceremonie van de monnikswijding in de westerse setting hield Ben Claessens diverse gesprekken met Maurice Knegtel Sensei. Het resultaat  is de uitgave ‘Monnik zonder klooster’ (sept. 2015) waarin Maurice Knegtel zijn ervaring over de weg tot monnik en daarna toelicht.

De publicatie kunt u hier lezen.

Achtergrond en betekenis van de kesa – het monniksgewaad

Het monniksgewaad staat ergens voor. Het Kesa Sutra vat dit aspect in enkele woorden samen. Informatie over die betekenis en over het vervaardigen van de kesa staat in een speciaal document, klik hier.

Een verkleinde vorm van de kesa is de rakusu, dat om de nek  en als borstkleed wordt gedragen.

De bodhisattva Manjushri

Het beeld op deze foto is van bodhisattva Manjushri. Het is afkomstig uit Nepal, werd verworven in Chiang Mai, Thailand, in april 2017 en vindt zijn toepassing in de ceremonies (jukai en shuke tokudo) van zenorganisatie Izen.

Voor meer informatie over de duiding rond de betekenis van het beeld klik hier De bodhisattva Manjushri.

Ratnaguna Samcaya Gatha

De monnik leeft het leven van de bodhisattva. Het leven van de bodhisattva wordt beschreven in een van de oudste (1e eeuw vChr) Mahayana teksten, de soetra Ratnaguna Samcaya Gatha (Verzen  van de Uitzonderlijke Perfectie van Wijsheid).

Hieruit is het volgende citaat :

‘Wij kunnen geen wijsheid vinden, geen hoogste perfectie, geen bodhisattva, ook geen gedachte van ontwaken. Iemand die niet verbijsterd is wanneer hij dit hoort en op geen enkele manier bezorgd, deze bodhisattva verblijft in de wijsheid van de Boeddha. Hij vindt nergens een rustplaats, niet in vorm, gevoel, waarneming of bewustzijn. Hij gaat rond zonder huis, fenomenen houden hem niet vast, noch grijpt hij naar hen. Hij is op weg het lichaam van de overwinnaar te verkrijgen.

De zwerver Srenika kon door zijn inzicht in de waarheid geen basis vinden, hoewel de componenten niet waren ontbonden. Zo trekt een bodhisattva, wanneer hiji naar behoren de fenomenen begrijpt, zich niet in de heilige rust terug. Hij verblijft dan in wijsheid. ‘Wat is deze wijsheid, waar vandaan en van wie komt zij?’, vraagt hij en dan ziet hij dat al deze fenomenen volledig leeg zijn.’

Zendo Gids – organisatie en posities in de zendo

Zen Cirkel Lelystad maakt deel uit van Izen waarvan Maurice Knegtel Sensei de geestelijk leidsman is. Onder zijn leiding vindt elk jaar in januari de vierdaagse Zen Intensive plaats. Een indruk van organisatie en oefenruimte in de zenstijl geeft het document, de Zendo Gids.

Om het te lezen klik hier.

Nieuw boek ‘Gidsen op de weg’ – interviews met drie zenleraren

Het interview met Maurice Kengtel Sensei ‘Monnik zonder klooster’ is ook opgenomen in een nieuw boek ‘Gidsen op de weg’ met daarin verder interviews met Nico Tydeman Sensei van Zen Centrum Amsterdam en Tenkei Roshi van Zenriver. Alle aanwezigen bij de monnikswijding ontvingen  een exemplaar van het boek als dankbetuiging en herinnering.

Dit boek kunt u bestellen, klik hier.

© Copyright - Zen Cirkel Lelystad