Wanneer we onze geschillen en de zo vaak gebezigde nadruk op onderscheid en tegenstellingen (dualiteit) voor een moment terzijde kunnen schuiven en rechtstreeks in ons hart (onze geest) kijken, kunnen we de ander werkelijk als medemens zien. Geen wezenlijk verschil. We komen voort uit een gemeenschappelijk hart, we zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden en wederzijds van elkaar afhankelijk. We leven met alles en iedereen in een alomvattende en onlosmakelijke samenhang. De Engelse dichter John Donne zei het al: Geen mens is een eiland.

Vind troost en kracht in wat gaande is, het bevat en vertelt alles wat er te vertellen valt. Het bestaan is zo onvermijdelijk, zo direct en zo onmiddellijk – in alle aspecten – vreugdevolle en verdrietige. Het kan je overweldigen en zo zacht zijn als een zomerbries.

Terugkijkend op alles, komt in me op: het is goed, het had niet anders kunnen zijn. Wat die oneindige veelheid en variatie aan indrukken en ervaringen mij heeft geleerd, is te vertrouwen. En open te staan en te zien wat er gaande is op de plek waar we zijn en gaan. Daar en alleen daar speelt het mysterie zich af en ontvouwt zich een schatkamer, telkens weer. Daar ook, op die plek, in ons, zijn degenen die ons nabij zijn en zijn we familie. Ik houd van die wetenschap, dat simpele besef, het schenkt een hele diepe troost en neemt veel zorgen en oordelen weg.

Ben Sensei

‘De berg bestijgen’ is in boeddhistische termen het pad betreden naar verlichting en beginnen met oefenen. Het bestijgen van de berg kost tijd, moeite, discipline en vaak ook geld.
Op de top van de berg kijk je uit over de wereld weet je dat het goed is. Dat alles hier gegeven is en niet onderscheiden van jouw aanwezigheid op dit moment.

Over het afdalen van de berg gaat dit boek, het stap voor stap belichamen, manifesteren en uitdrukken van het grenzeloze Licht en de onbeperkte vrijheid die het leven is, temidden van ‘de weerstand’ van het dagelijkse leven.

Roshi, of ‘oude leraar’ is de titel die Maurice Knegtel in 2018 kreeg als definitieve zegel van bekrachtiging (Inka) van zijn leraar Genpo Roshi. Maurice schreef onder andere De vrijheid om te verliezen, Voorbij willen en weten (2e druk), Ontwaakte aanwezigheid en Het laatste woord van zen.

Voor alle info en bestellingen, klik hier

Het lijkt zo onrealistisch – te veronderstellen dat er zoiets als eenheid bestaat in ons drukke, op prestatie en resultaat gerichte, soms bizar chaotische leven en in de vele ellende die plaatsvindt en bestaat.

En toch, de Kersttijd symboliseert wat in de spirituele beleving elke dag, elk moment gaande is en nooit van onze zijde wijkt. Ieder moment is in feite Kerst-tijd, want ieder moment manifesteert een eeuwig Licht zich in alle dingen, in alles en iedereen. Het onzichtbare toont zich in het zichtbare. De Kerstboom is daarvan een mooie metafoor – de boom van het veranderende leven dat oprijst en verdwijnt in het eeuwige Licht. Het tijdelijke voortgebracht door het eeuwige.

In het westen wordt gesproken van geest. In de Oosterse spiritualiteit van shin, oftewel hart. Het hart van eenheid. Daarom zei een Perzische dichter ook: Mijn hart en jouw hart zijn oude bekenden. We kennen elkaar – in dat hart zijn we één. Het is in feite niet iets nieuws. In de vroegste kindertijd waren we ermee vertrouwd. Alleen, in onze discursief ingestelde en al te vaak op uiterlijk vertoon en prestatie gerichte samenleving is het ondergesneeuwd en zijn we het vergeten. En precies daar ligt veelal ook de oorzaak van ongelijkheid, onrecht en geweld. Spiritualiteit wil ons opnieuw her-inneren aan wat onder ons aller voeten ligt, wat hangt onder al ons doen en denken: eenheid, fundamentelijke gelijkwaardigheid.

Wanneer we onze geschillen en de zo vaak gebezigde nadruk op onderscheid en tegenstellingen (dualiteit) voor een moment terzijde kunnen schuiven en rechtstreeks in ons hart (onze geest) kijken, kunnen we de ander werkelijk als medemens zien. Geen wezenlijk verschil. We komen voort uit een gemeenschappelijk hart, we zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden en wederzijds van elkaar afhankelijk. We leven met alles en iedereen in een alomvattende en onlosmakelijke samenhang. De Engelse dichter John Donne zei het al: De mens is geen eiland. Het zijn niets meer dan de oerwetten van de natuur.

Ons leven gebeurt ieder moment in een weefsel van een onnoembaar aantal gebeurtenissen. We worden letterlijk ‘bewogen’ door wat ons omringt en door alles wat er gaande is. Ga bijvoorbeeld eens na wat er voor nodig is om thuis, op ons werk of bij klanten een kopje koffie te drinken, welke lange weg die koffie heeft afgelegd, hoeveel handen daaraan te pas zijn gekomen. Hetzelfde geldt voor het kopje waaruit wordt gedronken, de tafel waar we aan zitten, de stoel, onze kleding, ons transport, de computer, de smartphone, ons huis en de gehele inrichting. Het is duizelingwekkend. Het maakt wat bescheidener wanneer we af en toe ons ‘afgezonderde’ eigen leven in dat gemeenschappelijke ‘licht’ kunnen zien. Het mooie is – dat licht bestaat niet alleen in Kersttijd maar in ieder moment van ons leven, overal waar we zijn. Laat je niet misleiden door uiterlijk vertoon – Kijk! En zie! Het gebeurt en is te vinden daar waar je gaat en staat!

Ik wens eenieder alle goeds voor de Feestdagen en voor 2020!

Ben Claessens Sensei

Foto: Tim Mossholder – Pexels

Last weekend (7-8 december 2019) I witnessed the sacred and secret ritual of initiation into zen buddhist priesthood where, on the second day of this impressive rite of passage, none other than my brave father stepped into the role of Sensei.

Outer initiations are performed after completing a training, often witnessed by others to celebrate and acknowledge a shedding of skin and putting on a new suit. Anthropologists have been studying this part of the human condition for years. After receiving a diploma or certificate from a teacher, it may feel empty or you may feel like needing to fill it with further Outer opinion, because the Inner initiation has not yet been granted. The student continues up the path paved by the desire for inner recognition, battling untruths on the Way. A beautiful path indeed.

Then there are Inner initiations, not witnessed, not celebrated, not acknowledged by outside spectators. This initiation is between you and You. When an inner initiation occurs, oftentimes, it feels so light, so natural, so much a part of you. You celebrate it differently. It is a celebration of what Is, the wonder and marvel of You.

When an Inner initiation has occurred, the Outer ritual between teacher and student is a splendidly humble event where the student gracefully receives what he knows is His. I think this is why the ritual I was granted to witness between my father and his Teacher, since the very beginning starting with Shakyamuni Buddha, was between Student and Teacher only. There is no need for further witnesses.

The deeper seated the Inner initiation, the less words, actions, movements, resources and declarations are necessary to reinstate someone. My father realized his Inner initiation at the moment his teacher suggested he was ready to become Sensei. He cried tears of gratitude when realizing the Truth in his teacher’s words. A year of preparation went into the ritual. The Inner initiation was granted time to sink, settle, embody. When the time was there to perform the physical ritual, he went through the movements lightly, though with deep reverence, presence and gratitude.

The Outer ritual serves as an instatement of embodiment; Truth has descended in the Body. Now he can help others let Truth descend and guide them on their paths. Have you ever experienced receiving an Inner initiation? We come to this world as initiates. It is your secret, your Gift and Expertise. You know this art better than anyone, it brims in every cell of your bones.

Since it is almost xmas, ask yourself what it is that feels so natural to you, that you have so much of, that you are gifting others all the time, usually without being aware of it.  Give it to yourself this year.

Lisanne Claessens

Op de lange trainingsweg wordt gerealiseerd en bekrachtigd dat dit bestaan niet-mijn bestaan is. Het zenpad beweegt je ertoe door te dringen tot in de essentie van dit bestaan, dat bestaan onvoorwaardelijk aan te nemen en voor te leven, niets meer, niets minder. Daarvoor is het nodig het starre besef van een ‘zelf’ te doorgronden en achter te laten’, alles te laten vallen, tot aan het ‘iets laten vallen’ toe.

Hier geldt: Niet mijn Wil maar uw Wil geschiedde. Deze Wil is de Universele scheppingskracht die expressie vindt in dit zelf van de individuele mens, een zelf dat niet is onderscheiden van al het andere en toch ook zichzelf is. Ruusbroec sprak van ‘Leven zonder waarom’. Dag Hammerskjöld van ‘volmondig ja zeggen tegen het leven’. De mens, dit bestaan, is uitdrukking van wat we Boeddhanatuur noemen, de wezensnatuur die zich in alles en iedereen als onbegrensde en peilloze aanwezigheid uitdrukt. Aan de praktijk verandert het weinig. Er is uiteindelijk niets waarop ik me kan beroepen. Ik blijf elke ochtend gewoon opstaan en overdag mijn werk doen en zal mezelf daarin telkens weer geconfronteerd zien met mijn menselijke  tekortkomingen. Dat is ‘t. Daarmee heb ik het te doen. Maar wat het in de kern is weet ik niet. Wat rest, is dit wonderlijke leven leven in niet-weten.

Op zondag 8 december 2019 heeft Ben Hui-Chao Claessens Dharma transmissie ontvangen van Maurice Genko Knegtel Roshi in het Graalhuis te Utrecht. Hij is nu formeel priester en leraar (Sensei) in de Soto Zen traditie. De ceremonie van de transmissie (of overdracht) is meerdaags en kent eeuwenoude Chinese en Japanse rituelen uit de traditie van de Soto Zenlijn. In de  eerste ceremonie (Denkai) werd hij op 7 december tot priester in de Sototraditie gewijd. In de tweede ceremonie (Denbo), op 8 december, werd hij formeel opgenomen als leraar in de 24 eeuwen oude ‘bloedlijn’ van zijn eigen leraar. Ben Claessens Sensei is daarmee formeel opvolger en Patriarch in de 83e generatie in deze lijn die – via de VS, Japan en China – rechtstreeks teruggaat tot Shakyamuni Boeddha in India.

Een klein deel van de laatste ceremonie, de Denbo, werd voor het oog van de aanwezigen uitgevoerd. Leraar en Successor maken, met het gezicht naar elkaar, drie buigingen.

Foto’s: Lotte

 

De vrij functionerende essentie ervaar je soms, veelal in een onbewaakt moment. Soms na veel discipline – oefening baart kunst. Kun je het in alle aspecten van je leven ervaren? Immers, waar je gaat daar is je weg. Je belichaamt de Weg. Essentie vindt een expressie in al wat verschijnt, gaande is, ervaren wordt, in het kleinste, in het totale universum. Vandaar – onder al ons denken en doen hangt het universum (naar Evelynn Underhill).
Is er nog wel een Weg wanneer je het ervaart, er totaal in op gaat? Het vrij functionerend principe omvat alle aspecten van ons leven, het brengt ze voort, het verlaat ons nimmer. En van dat principe is niets en niemand uitgesloten, het omvat alles. Vrijheid is te vinden in de overgave, wanneer je je verenigt, bent afgestemd met alles en iedereen, voor een moment jezelf vergeet. Oplost.

 

We praktizeren, we volgen en spiritueelpad om in de verwarrende veelvoud van alledag de  eenvoud, het Ene, te ervaren – het is allemaal niet ver weg, het is in feite geen haarbreed verwijderd, nader dan ik mijzelf, en toch, en toch…de weg erheen is lang, oneindig lang, omdat ik het niet kan bewerkstelligen.

Ons krachtig vasthouden aan ‘ik’ hindert ons. Hoe vaak zeggen we niet: ik denk, ik heb een idee, ik wil dit, ik wil dat weten, ik voel dit of dat. Maar wie of wat is ‘ik’? We zijn als  een golf in een onmetelijke oceaan, vloeibaar, we hebben niet iets in of tot ons bezit – we zijn alles – ons gevoel, emotie, gedachten, bewustzijn. We zijn een bundeling daarvan, een instabiele, beweeglijke, kwetsbare bundeling die voortdurend overvloeit in de verschijnselen om ons heen, in alles, dichtbij en ver weg, eenvoudig omdat we onlosmakelijk verbonden zijn met alles en iedereen. Waarom zou je nog aan iets vasthouden als het niet kan?

 

Het zitten in stilte maar ook onze acties in het alledaagse leven vragen om oprechtheid, openheid, ontvankelijk zijn, recht doen aan onze onverbrekelijke verbondenheid met alles. Meditatie – het leren ‘laten’ van wat er opkomt – is een vorm van zelfonderzoek, van (zelf)confrontatie, per definitie. We houden onszelf letterlijk tegen het Licht. En we komen van alles tegen, emoties, gevoelens, gedachten. Ook wat we liever niet willen zien, ook angst en de dingen waar we bang voor zijn. Dat is wat afdalen in jezelf doet – je komt steeds weer nieuwe lagen van energie tegen waarin zich ervaringen, meningen, gevoelens en emoties hebben vastgezet. Het is zaak het te onderzoeken, niet zozeer om ervan af te komen. We zetten onszelf heel gauw gevangen, met onze ideeën over onszelf en anderen. Het gaat er daarbij niet om van ideeën af te komen maar om ze te ‘laten’, er niet iets mee te doen, als wolken die voorbij drijven. Ik denk dat daar het aspect van menswording werkzaam is. In het Licht zijn we in staat onszelf te aanvaarden, dat we in de kern goed zijn zoals we zijn, dat helpt ons over bepaalde zaken heen te komen, ervaringen te integreren en ook te werken aan onszelf. Het is gaan zien dat onze natuur goddelijk van aard is (maar dat dit geen verdienste geeft of iets is waar we ons op kunnen beroepen) en tegelijkertijd dat we diep menselijk zijn, met al onze zwaktes en sterkten. Spiritualiteit is wat mij betreft het leren onderkennen, herkennen en doorgronden van patronen en onze conditionering. Die patronen en conditionering maken ons ook wie we zijn als mens, als persoon. En we komen ze overal in het dagelijks leven tegen.

Hier ligt dus de paradox: enerzijds gaat het eeuwige Licht door ons heen en dragen we dat Licht met ons mee en anderzijds leiden we een sterfelijk leven. Het spirituele pad is nu om gaandeweg beiden als niet losstaand van elkaar maar als één te ervaren, anders gezegd, te zien dat het Licht de basis en bron van ons bestaan IS en altijd al was en zal zijn. Daarom zeggen we ook: nirvana = samsara. Het eeuwige drukt zich uit in het sterfelijke, het vergankelijke. Onder de beweging van een kopje thee optillen, schuilt het hele universum. Als we spreken, spreekt het Licht, het goddelijke door ons heen. We zijn geschapen naar Gods beeld. Voor mij is het kruisbeeld een prachtig beeld van die paradox. De horizontale balk is onze reis, ons leven in de tijd. De verticale balk is de eeuwigheid, altijd geworteld in en werkzaam vanuit NU. Waar de balken elkaar kruisen, daar zijn wij, daar vindt alles plaats, leven en dood. Heel vaak verwijlen en dwalen we op de horizontale balk. Waar we de eenheid ervaren, is het kruispunt, precies daar waar je nu bent (was en altijd zult zijn). En de ervaring daarvan kan inderdaad een moment van sterven, van wedergeboorte zijn.

Foto: Lisanne