WIJDING TOT ZENMONNIK-SHUKE TOKUDO

Klik op het beeld voor een impressie van de monnikswijding van Ben Claessens door Maurice Knegtel Sensei op 10 januari 2016 in Eerbeek.
Foto’s en beeldsamenstelling: Lotte Claessens

De begeleiding van Zen Cirkel Lelystad is in handen van Ben Claessens, zenmonnik en assistent-zenleraar binnen de Izen school van Soto zenmeester Maurice Knegtel Roshi. Hij geeft sinds 2005 in Zen Cirkel Lelystad begeleiding aan groepen in Lelystad, aan zenretraites in het reguliere zenmeditatie-jaarprogramma van het Stiltecentrum in de Benedictijner St.Willbrordsabdij in Doetinchem en, met regelmaat, tijdelijk aan groepen elders. Tevens verzorgt hij workshops.
Maurice Knegtel Roshi ontving in 2009 Dharma transmissie (Shiho) van zenmeester Genpo Roshi in de lijn van Taizan Maezumi Roshi en op 26 juni 2018 Inka, het ‘Final Seal of Approval’. In december 2019 zal hij Dharma-transmissie (Shiho of dharma-overdracht) in de Soto-Zenlijn geven aan Ben Claessens. De transmissie vindt plaats in de week van 2-9 december a.s.

Monnikswijding (shuke tokudo)

Ben Claessens werd op 10 januari 2016 tot zenmonnik gewijd tijdens Shuke Tokudo, na Shoken en Jukai de derde rituele bekrachtiging. Tokudo staat voor ceremonie, Shuke voor ‘thuisloos zijn’, alles bij elkaar voor  het volwaardig herkennen dat we leven in de ene geest die nergens verblijft. Maurice Knegtel Roshi: ‘De onvoorwaardelijkheid van mijn bestaan wordt bekrachtigd in een ritueel waarin ik mijn leven geef aan de levende Boeddha, mijn leraar of lerares.’

Yatha bhuta nana dassana
Door te kijken met de ogen van een Boeddha

Ritueel

De monnikswijding is de derde initiatie in de zentraditie. De twee voorgaande zijn:

  • Shoken is ‘het zien van de ware persoon’, de verbintenis tussen leraar en leerling. Wie het zenpad wil volgen, heeft een leraar nodig. Zen illustreert een pad dat voert uit een leven dat voelt als vermeend drijfzand en mist, geschapen door eigen misvattingen en bevangenheid. Dat drijfzand noch mist werkelijkheid zijn, kan een leerling niet zelf bedenken noch bevestigen. Belangrijk is de erkenning bij de leerling dat hij of zij iemand voor begeleiding op dat pad nodig heeft. De ontmoeting met de leraar en het aangaan van de verbintenis is een zaak van het hart. De relatie luistert derhalve nauw.
  • Jukai, het ontvangen van de boeddhistische voornemens. De leerling neemt via het uitspreken van de Zestien Mahayana Voornemens zijn of haar toevlucht tot de boeddha, de dharma en de sangha, wat dimensies van een en hetzelfde zijn, namelijk onze wezensnatuur.

10 januari 2016

Tijdens de vierdaagse Zen Intensive van Zenschool Izen in Eerbeek (6-10 jan 2016), en in het bijzijn van naaste familie en cursisten van Izen en Zen Cirkel Lelystad, wijdde Maurice Knegtel Roshi  in een officiële ceremonie (shuke tokudo) Ben Claessens tot zenmonnik. Deze sprak daarin de Negentien Grote Mahayana Voornemens (zestien plus drie voor het monnikschap) uit.

shuke_tokudo_web

De leraar reciteert tijdens de ceremonie de eeuwenoude basistekst Raisanmon van Keizan Zenji  (1268–1325),  na Dogen Zenji (1200-1253) de tweede grondlegger van de Soto Zenschool. Daarmee was de bekrachtiging  of initiatie van wat staat voor ‘thuisloos-heid’, een leven leiden als wolken en water’ een feit. Een leven dat al wordt geleid, immers, waar je gaat, daar is je pad, vertrouwend en uitgaand van de geest die per definitie vrij is van hindernissen.

Lees hier de prachtige tekst van de Raisanmon.

‘Leven zonder waarom’

Zelf zegt Ben Claessens: ‘Alles en iedereen heeft me gedurende mijn hele leven op de weg naar deze ceremonie toe, die me zeer emotioneerde, ondersteund, ondersteund en begeleid. Ik ben daarvoor diep dankbaar. De ceremonie is een fase op de lange trainingsweg waarin, uiteindelijk, het bestaan zonder voorwaarden, dit bestaan als zijnde niet-mijn bestaan, wordt bekrachtigd. Het zenpad beweegt je ertoe door te dringen in de essentie van dit bestaan en die essentie bevrijd voor te leven, niets meer, niets minder. Daarvoor is het nodig het starre besef van een ‘zelf’ te doorgronden en achter te laten’, alles te laten vallen, tot aan de laatste strohalm toe.’

‘Hier geldt: Niet mijn Wil maar uw Wil geschiedde. Deze Wil is de Universele scheppingskracht die expressie vindt in dit zelf van de individuele mens, een zelf dat niet is onderscheiden van al het andere en toch ook zichzelf is. Ruusbroec sprak van ‘Leven zonder waarom’. Dag Hammerskjöld van ‘volmondig ja zeggen tegen het leven’. De mens, dit bestaan, is uitdrukking van wat we Boeddhanatuur noemen, de wezensnatuur die zich in alles en iedereen als onbegrensde en peilloze aanwezigheid uitdrukt. Aan de praktijk verandert het weinig. Er is uiteindelijk niets waarop ik me kan beroepen. Ik blijf elke ochtend gewoon opstaan en overdag mijn werk doen en zal mezelf daarin telkens weer geconfronteerd zien met mijn menselijke  tekortkomingen. Dat is ‘t. Daarmee heb ik het te doen. Maar wat het in de kern is weet ik niet. Wat rest, is dit wonderlijke leven leven in niet-weten.’

Teisho rond de Zestien Mahayana Voornemens

Tijdens de boeddhistische ceremonie voor Jukai en de monnikswijding Shuke Tokudo worden de Zestien Mahayana Voornemens uitgesproken. Bij Shuke Tokudo komen daar nog drie extra Voornemens bij.

Op 23 april 2016, tijdens een workshop bij Zen Cirkel Lelystad in Theeschenkerij De Wind in de Wilgen lichtte Maurice Knegtel Sensei  in een teisho de Mahayana Voornemens uitgebreid toe. Als u de uitwerking van deze teisho wilt lezen, klik hier.

Interview en uitgave ‘Monnik zonder klooster’

Shuke Tokudo markeert het belang van de relatie leraar-student die langdurig is en stoelt op een zich verdiepend vertrouwen. In de periode voorafgaand aan de ceremonie van de monnikswijding in de westerse setting hield Ben Claessens diverse gesprekken met Maurice Knegtel Sensei. Het resultaat  is de uitgave ‘Monnik zonder klooster’ (sept. 2015) waarin Maurice Knegtel zijn ervaring over de weg tot monnik en daarna toelicht.

De publicatie kunt u hier lezen.

Achtergrond en betekenis van de kesa – het monniksgewaad

Het monniksgewaad staat ergens voor. Het Kesa Sutra vat dit aspect in enkele woorden samen. Informatie over die betekenis en over het vervaardigen van de kesa staan in enkele documenten.

  1. Klik De kesa
  2. Klik hier

Een verkleinde vorm van de kesa is de rakusu, dat om de nek  en als borstkleed wordt gedragen.

Informatie over de vrouwelijke lijn in de zentraditie – een wereld te winnen

De rol van vrouwen in de ontwikkeling van Ch’an (zen)boeddhisme is amper bekend. De website www.zenwomen.com is erop gericht deze open ruimte te vullen met verhalen, koans en anekdotes.

De bodhisattva Manjushri

Het beeld op deze foto is van bodhisattva Manjushri. Het is afkomstig uit Nepal, werd verworven in Chiang Mai, Thailand, in april 2017 en vindt zijn toepassing in de ceremonies (jukai en shuke tokudo) van zenorganisatie Izen.

Voor meer informatie over de duiding rond de betekenis van het beeld klik hier De bodhisattva Manjushri.

Ratnaguna Samcaya Gatha

De monnik leeft het leven van de bodhisattva. Het leven van de bodhisattva wordt beschreven in een van de oudste (1e eeuw vChr) Mahayana teksten, de soetra Ratnaguna Samcaya Gatha (Verzen  van de Uitzonderlijke Volmaaktheid van Wijsheid).

Hieruit is het volgende citaat :

‘Wij kunnen geen wijsheid vinden, geen hoogste perfectie, geen bodhisattva, ook geen gedachte van ontwaken. Iemand die niet verbijsterd is wanneer hij dit hoort en op geen enkele manier bezorgd, deze bodhisattva verblijft in de wijsheid van de Boeddha. Hij vindt nergens een rustplaats, niet in vorm, gevoel, waarneming of bewustzijn. Hij gaat rond zonder huis, fenomenen houden hem niet vast, noch grijpt hij naar hen. Hij is op weg het lichaam van de overwinnaar te verkrijgen.

De zwerver Srenika kon door zijn inzicht in de waarheid geen basis vinden, hoewel de componenten niet waren ontbonden. Zo trekt een bodhisattva, wanneer hiji naar behoren de fenomenen begrijpt, zich niet in de heilige rust terug. Hij verblijft dan in wijsheid. ‘Wat is deze wijsheid, waar vandaan en van wie komt zij?’, vraagt hij en dan ziet hij dat al deze fenomenen volledig leeg zijn.’

Zendo Gids – organisatie en posities in de zendo

Zen Cirkel Lelystad maakt deel uit van Izen waarvan Maurice Knegtel Sensei de geestelijk leidsman is. Onder zijn leiding vindt elk jaar in januari de vierdaagse Zen Intensive plaats. Een indruk van organisatie en oefenruimte in de zenstijl geeft het document, de Zendo Gids.

Om het te lezen klik hier.

Nieuw boek ‘Gidsen op de weg’ – interviews met drie zenleraren

Het interview met Maurice Kengtel Sensei ‘Monnik zonder klooster’ is ook opgenomen in een nieuw boek ‘Gidsen op de weg’ met daarin verder interviews met Nico Tydeman Sensei van Zen Centrum Amsterdam en Tenkei Roshi van Zenriver. Alle aanwezigen bij de monnikswijding ontvingen  een exemplaar van het boek als dankbetuiging en herinnering.

Dit boek kunt u bestellen, klik hier.